PTSD I cPTSD PO PRZEMOCY – ZROZUMIEĆ TRAUMĘ
Przemoc zostawia ślady nie tylko na ciele, ale i w psychice. Niektórzy doświadczają nagłych powrotów traumatycznych wspomnień (PTSD), inni żyją w ciągłym napięciu i poczuciu zagrożenia (cPTSD).
Zrozumienie różnic pomiędzy tymi zaburzeniami pozwala lepiej pomóc sobie lub bliskim.
Czym jest PTSD?
Zespół stresu pourazowego (PTSD) to reakcja na jedno lub kilka traumatycznych wydarzeń – gwałt, napad, wypadek. Objawy obejmują natrętne wspomnienia, koszmary, nadmierną czujność i unikanie bodźców kojarzonych z traumą. Badania American Psychiatric Association (2022) wskazują, że PTSD może dotyczyć około 7–8 % populacji.
Czym jest cPTSD?
Złożone PTSD (cPTSD) pojawia się po długotrwałej, powtarzającej się przemocy – np. domowej, emocjonalnej czy seksualnej. Oprócz objawów PTSD występują: trudności w regulacji emocji, poczucie wstydu i niskiej wartości, problemy z relacjami i zaufaniem (Herman, 1992).
Dlaczego rozróżnienie ma znaczenie
cPTSD wymaga innego podejścia – terapia często koncentruje się najpierw na bezpieczeństwie i regulacji emocji, dopiero później na przetwarzaniu traumy. Badania Cloitre i in. (2014) pokazują, że model trzyetapowy (bezpieczeństwo, przetwarzanie, integracja) jest najskuteczniejszy dla osób z cPTSD.
Leczenie i wsparcie
Terapia traumy powinna być prowadzona przez psychoterapeutę specjalizującego się w PTSD/cPTSD – może to być EMDR (terapia, która z pomocą poruszania w odpowiedni sposób oczami pomaga „przetworzyć” trudne wspomnienia, żeby przestały wywoływać silny stres i emocje.), terapia poznawczo-behawioralna lub somatic experiencing (terapia, która pomaga ciału uwolnić traumę i stres, zamiast tylko o nich myśleć). Proces zdrowienia jest długi, ale możliwy.
Refleksja końcowa
To, że wciąż czujesz lęk lub napięcie, nie oznacza, że coś z Tobą jest nie tak. To oznacza, że przetrwałaś.
Gdzie szukać pomocy:
- Niebieska Linia – 800 120 002
- Fundacja Aga – fundacjaaga.pl/pomoc
- Specjalistyczne Centra Terapia Traumy – lista PTTPB
Bibliografia:
Sheridan, L. P., & Lyndon, A. E. (2012). The Influence of Prior Relationship, Gender, and Fear on the Consequences of Stalking Victimization. Sex Roles, 66(5–6), 340–350. https://doi.org/10.1007/s11199-010-9889-9
Spitzberg, B. H., & Cupach, W. R. (2007). The State of the Art of Stalking: Taking Stock of the Emerging Literature. Aggression and Violent Behavior, 12(1), 64–86. https://doi.org/10.1016/j.avb.2006.05.001
Komenda Główna Policji. (2023). Raport o przestępstwach z art. 190a k.k. (stalking). Warszawa. Dostępne pod adresem: https://statystyka.policja.pl/st/kodeks-karny/przestepstwa-przeciwko-4/76586%2CUporczywe-nekanie-Kradziez-tozsamosci-art-190a.html
